Vleermuizenproject 

In 2013 diende de gemeente i.s.m. INL (Intergemeentelijke Natuur en Landschapszorg) een subsidiedossier in bij de provincie Vlaams-Brabant voor uitvoering van een gemeentelijk natuurproject “Vleermuizenproject”.

Binnen het project was er ruimte voor de inrichting van bunkers naar:

- winterverblijfplaats voor vleermuizen,

- vleermuizen(bunker)wandeling en

- educatie naar scholen (vleermuizen en historiek).

Ecologische en cultuurhistorische opwaardering van bunkers

Je treft in het Pajottenland – soms verscholen in het landschap – talrijke bunkers aan. Ze maakten deel uit van een verdedigingslijn die de Belgische overheid aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog bouwde als bescherming tegen een Duitse aanval. Hun oorspronkelijke functie viel gauw weg.

Een tweede leven

Heel wat bunkers kregen echter een nieuwe bestemming, namelijk als winterverblijfplaats voor vleermuizen. Vleermuizen slapen de winter door omdat hun voedsel (voornamelijk insecten) dan amper voorradig is. Tijdens de winterslaap draait het bioritme van vleermuizen op een laag pitje: hun lichaamstemperatuur en hartslag zakt. Ze gebruiken hun vetreserves om de winter door te komen. Om uitdroging te voorkomen moeten winterverblijfplaatsen voldoende vochtig zijn. Daarnaast moet de temperatuur tussen 2 en 10°C zijn. Voldoende rust moet er voor zorgen dat de dieren niet wakker worden tijdens hun winterslaap. Dit zou hen immers veel energie kosten en hen verzwakken. Tenslotte moet de verblijfplaats makkelijk bereikbaar zijn: een bosrand of bomenrij in de onmiddellijke nabijheid is ideaal als hulpmiddel voor de oriëntatie.

De juiste omstandigheden creëren 

De gemeente Gooik richtte i.s.m. INL en de provincie Vlaams-Brabant verschillende bunkers in als winterverblijfplaats voor vleermuizen. Het plaatsen van enkele stevige deuren met invliegopening en het dichten van tochtgaten moeten voor de juiste omstandigheden zorgen. Om voldoende wegkruipmogelijkheden voor de vleermuizen te voorzien, werden bakstenen en planken tegen de muren bevestigd.

Inventarisatie Vleermuizen

De inventarisatie van de vleermuizen wordt opgevolgd door de ‘Vleermuizenwerkgroep Zuidwest Brabant’. Tijdens de winter brengen zij een bezoek aan de ingerichte bunkers en tellen in stilte het aantal vleermuizen bezig aan hun winterslaap.

Leuke weetjes over vleermuizen

Vleermuizen zijn geen knaagdieren, ze behoren tot de handvleugelige. Ze zijn het enige zoogdier dat echt kan vliegen.

Wereldwijd zijn vleermuizen de grootste jagers op nachtelijke insecten, inclusief muggen en insecten die schadelijk zijn voor de oogst. Een enkele dwergvleermuis kan wel  500 muggen per uur vangen!

Vleermuizen in woonwijken zorgen daardoor voor minder overlast door muggen en andere insecten. Landbouwers willen soms juist vleermuizen lokken door goede rustplekken te maken. De vleermuizen kunnen insecten bij gewassen weghouden en zo schade voorkomen.

Watervleermuis, Gewone dwergvleermuis, Gewone grootoorvleermuis en baardvleermuis: stuk voor stuk koesterburen.

Wilt u er meer over weten? Neem dan zeker een kijkje op www.vleermuizen.be.

Vleermuizenbunkerwandeling

De vleermuizen(bunker)wandeling, nl. korte wandeling (5,5km) en een lange wandeling (8km) kwam tot stand door samenwerking met verschillende partijen. De brochure van de vleermuizen(bunker)wandeling is verkrijgbaar via de toeristische dienst (GC De Cam) tegen een bedrag van 2 euro.

Het project kadert binnen de provinciale biodiversiteitscampagne ‘Je hebt meer buren dan je denkt’.

Foto's